Pytania i odpowiedzi

Skąd wiadomo, ile kto zarabia

Z rejestrów ZUS. Ministerstwo prowadzi system Ekonomiczne Losy Absolwentów, który zestawia dane o ukończonych studiach z zapisami o zatrudnieniu i zarobkach. Nikogo się nie pyta — liczby biorą się z tego, co faktycznie wpłynęło na konto.

To dlatego te dane różnią się od ankiet płacowych: nie ma tu deklaracji, tylko realne kwoty. Ale są też ograniczenia, o których piszemy niżej.

Czy podane kwoty są brutto czy netto

Brutto. To kwota przed potrąceniem składek i zaliczki na podatek. Ile z niej zostanie na koncie, zależy od formy zatrudnienia — przeliczysz to w naszym serwisie Ile zostaje.

Dlaczego mojego kierunku nie ma

Możliwe są trzy powody. Kierunek może mieć zbyt mało absolwentów — dane o programach z rocznikiem poniżej dziesięciu osób nie są publikowane wcale. Może też należeć do grupy, w której jest mniej niż pięć programów w całej Polsce; wtedy nie budujemy dla niej osobnej strony.

Trzeci powód jest inny: kierunki grupujemy według klasyfikacji ISCED, a nie według nazw. „Zarządzanie zasobami ludzkimi” i „Zarządzanie projektami” trafiają do jednej grupy, bo mają ten sam kod. Skorzystaj z wyszukiwarki na stronie głównej — znajdzie konkretny program po nazwie albo po uczelni.

Czy te dane są aktualne

Opisują rocznik 2024, czyli osoby, które w tym roku odebrały dyplom, obserwowane przez pierwszy rok po jego uzyskaniu. To najświeższe dane, jakie istnieją — system potrzebuje roku, żeby zaobserwować losy absolwenta, i kolejnych miesięcy na przygotowanie zestawień.

Czemu mediana, a nie średnia

Mediana to wartość środkowa: połowa absolwentów zarabia mniej, połowa więcej. Średnią zawyżają pojedyncze bardzo wysokie zarobki — jeden absolwent z pensją stu tysięcy potrafi podnieść średnią całego rocznika, choć nie mówi nic o tym, na co może liczyć typowa osoba.

Dlaczego dwie uczelnie z tym samym kierunkiem tak się różnią

Powodów jest wiele i dane ich nie rozstrzygają: inny rynek pracy w regionie, inni ludzie trafiający na studia, inne specjalizacje pod jedną nazwą, różny odsetek osób kontynuujących naukę. Z różnicy w zarobkach nie wynika, że któraś uczelnia uczy lepiej.

Czy mogę porównać dwa różne kierunki

Ostrożnie. Porównanie wewnątrz jednego zestawienia — między uczelniami prowadzącymi ten sam kierunek na tym samym poziomie i w tym samym trybie — jest rzetelne. Porównanie między kierunkami jest trudniejsze, bo różnią się składem rocznika: po jednych studiuje dalej większość, po innych prawie nikt, a zarobki opisują tylko tych, którzy poszli do pracy.

Co znaczy „ryzyko bezrobocia 3%”

To odsetek czasu, nie osób. Trzy procent oznacza, że z każdego roku po dyplomie przeciętnie jedenaście dni przypada na okres zarejestrowanego bezrobocia — licząc na wszystkich absolwentach razem. Obok podajemy drugą liczbę: ilu absolwentów doświadczyło bezrobocia choćby raz.

Czy warto robić magisterkę

Dane pokazują, że po magisterce zarabia się więcej niż po samym licencjacie — ale różnica bardzo zależy od kierunku, a część z niej nie wynika z samego dyplomu. Na magisterkę idą inni ludzie niż ci, którzy kończą na licencjacie, więc porównanie tych dwóch grup miesza efekt studiów z efektem doboru.

Policzyliśmy to osobno dla każdego kierunku i uczelni, zestawiając licencjat z magisterką tej samej uczelni: Czy magisterka się opłaca. Tam też piszemy, gdzie to porównanie zawodzi.

Czy doktorat się opłaca

Zanim o pieniądzach — warto znać liczbę, której nie podaje się kandydatom: doktoratu nie kończy około sześćdziesięciu procent osób, które go zaczynają, a w terminie broni się kilka procent. Nie jest to zarzut wobec uczelni, bo doktorat to projekt badawczy, który może się nie udać. Jest to natomiast informacja, która powinna wpłynąć na decyzję.

Szczegóły, uczelnia po uczelni, są w sekcji Doktoranci.

Gdzie studia są najtańsze

Na studiach stacjonarnych w uczelni publicznej czesnego nie ma wcale — pytanie o cenę dotyczy więc studiów niestacjonarnych i uczelni niepublicznych. Kwoty zestawiliśmy z tym, ile potem zarabiają absolwenci, bo najtańsze studia nie zawsze są najbardziej opłacalne: ile wynosi czesne.

Uczciwie: kwotę znamy dla mniej więcej połowy programów niestacjonarnych. Uczelnie nie mają obowiązku jej zgłaszać do rejestru i część tego nie robi.

Gdzie najlepiej studiować dany kierunek

Na to pytanie odpowiada każda strona kierunku: pokazuje wszystkie uczelnie prowadzące go w Polsce, uszeregowane według zarobków absolwentów. Ale odpowiedź „najlepiej tu” byłaby nadużyciem — różnice między uczelniami mają wiele źródeł, których dane nie rozstrzygają.

Praktyczna rada: patrz nie tylko na medianę, ale też na to, ilu absolwentów za nią stoi, ilu kontynuuje naukę i jak pewna jest praca. Te cztery liczby razem mówią więcej niż jedna kwota.

Kto za tym stoi i czy na tym zarabia

Serwis prowadzi jedna osoba. Nie ma tu reklam, odnośników afiliacyjnych ani współpracy z uczelniami. Żadna uczelnia nie zapłaciła za miejsce w zestawieniu i nie ma takiej możliwości — więcej o tym tutaj.

Znalazłem błąd

Napisz na kontakt@finanseodczarowane.pl. Jeśli błąd jest w naszych obliczeniach, poprawimy i opiszemy poprawkę. Jeśli w danych źródłowych — też warto wiedzieć.