Jak zebrać dokumenty
Najtrudniejsza część wniosku o kapitał początkowy to nie formularze, tylko papiery sprzed trzydziestu lat. Poniżej kolejność, która oszczędza najwięcej chodzenia.
Krok 1. Przeszukaj dom, zanim zaczniesz pisać pisma
Zaskakująco często wszystko, co potrzebne, leży w szufladzie. Szukaj:
- świadectw pracy — podstawowy dowód okresu zatrudnienia,
- legitymacji ubezpieczeniowej — jeśli są w niej wpisy o zatrudnieniu i zarobkach, to gotowy dowód na obie rzeczy naraz; bywa też wpisany numer konta płatnika, który przydaje się przy małych zakładach,
- umów o pracę, angaży, pism o zmianie stanowiska — przydają się, gdy brakuje świadectwa,
- zaświadczeń o zarobkach wystawionych kiedyś przez pracodawcę,
- książeczki wojskowej,
- dyplomu ukończenia studiów — musi być w nim podany programowy wymiar studiów, inaczej potrzebne będzie zaświadczenie z uczelni,
- odpisów aktów urodzenia dzieci, jeśli był urlop wychowawczy albo okres opieki.
Krok 2. Ustal, za które lata w ogóle warto walczyć
To najczęściej pomijany krok, a oszczędza najwięcej czasu. Podstawę kapitału ustala się z dziesięciu kolejnych albo z dwudziestu dowolnie wybranych lat sprzed 1999 roku — nie z całego życia zawodowego.
W praktyce oznacza to, że dokumenty za lata spoza wybranego okresu nie zmienią wyniku ani o złotówkę. Zanim pojedziesz do archiwum na drugim końcu Polski, warto sprawdzić, czy ten konkretny rok w ogóle ma znaczenie.
Krok 3. Gdy zakład pracy już nie istnieje
Kolejność od najłatwiejszego:
- Sprawdź, czy zakład był mały. Przy zatrudniających do 20 osób ZUS sam poświadcza ubezpieczenie — wystarczy podać w druku ERP-6 okres zatrudnienia, nazwę i adres zakładu oraz numer konta płatnika, jeśli go znasz.
- Znajdź archiwum przechowujące akta. Dokumentacja likwidowanych zakładów trafia do archiwów państwowych albo prywatnych przechowawców. ZUS udostępnia wyszukiwarkę, w której można sprawdzić, gdzie trafiły akta konkretnego pracodawcy. Archiwum wydaje uwierzytelnione kopie, które ZUS honoruje.
- Poszukaj następcy prawnego. Zakłady bywały przekształcane, a nie likwidowane — wtedy dokumentację ma spółka, która przejęła majątek.
- Zeznania świadków. Dopiero gdy zawiodło wszystko powyżej. Najlepiej byłych współpracowników, na druku ERP-8, razem z Twoim oświadczeniem na druku ERP-9.
Krok 4. Wypełnij druki
| Druk | Co to jest | Kiedy |
|---|---|---|
| EKP | Wniosek o ustalenie kapitału początkowego | zawsze |
| ERP-6 | Informacja o okresach składkowych i nieskładkowych | zawsze |
| ERP-7 | Zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu | wystawia pracodawca |
| ERP-8 | Zeznanie świadka | gdy brak dokumentów |
| ERP-9 | Oświadczenie o braku dokumentów | razem z ERP-8 |
| E 207 PL | Informacja o przebiegu ubezpieczenia | przy pracy za granicą |
Krok 5. Złóż wniosek
Sam wniosek EKP można złożyć elektronicznie przez eZUS. Pozostałe dokumenty trzeba dostarczyć do placówki albo wysłać pocztą.
Krok 6. Sprawdź decyzję
Gdy dostaniesz decyzję, warto przeliczyć ją samodzielnie — choćby po to, żeby zrozumieć, skąd wzięła się kwota. Kalkulator pokaże, ile jest dziś warta, a strona z przykładami rozkłada cały rachunek na czynniki pierwsze.
Jeżeli po latach znajdziesz dokumenty, których wtedy nie było, możesz złożyć wniosek o ponowne ustalenie kapitału. Nie ma na to terminu — można to zrobić nawet po przyznaniu emerytury.