Ile jest dziś wart Twój kapitał początkowy
Kapitał początkowy to Twoje składki sprzed 1999 roku, odtworzone przez ZUS. Od tamtej pory jest co roku waloryzowany, więc kwota z decyzji ma dziś zupełnie inną wartość — zwykle kilkakrotnie wyższą.
Przepisz kwotę z decyzji ZUS albo z informacji o stanie konta. Możesz wpisać ją tak, jak jest na dokumencie — z przecinkiem, spacjami i „zł”.
Nie masz decyzji pod ręką? Sprawdź na przykładzie:
Zwykle miesiąc, w którym kończysz 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mężczyźni).
Pokaż rachunek rok po roku
Każdy wskaźnik pochodzi z komunikatu ogłoszonego w Monitorze Polskim. Kwota po każdym kroku zaokrąglana jest do pełnych groszy.
Miesiąc przejścia na emeryturę zmienia wynik
Waloryzacja roczna wchodzi w życie 1 czerwca. Kto nabywa prawo do emerytury wcześniej, temu przepada cały rok waloryzacji.
| Miesiąc nabycia prawa | Kapitał |
|---|
To dotyczy samego kapitału początkowego. Na wysokość emerytury wpływają też składki po 1998 roku oraz średnie dalsze trwanie życia w miesiącu przejścia. Zobacz pełne porównanie wszystkich miesięcy.
Dlaczego ta kwota rośnie tak szybko
Waloryzacja kapitału nie jest indeksacją o inflację. Wskaźnik odzwierciedla przede wszystkim wzrost sumy składek wpływających do systemu, a ta rośnie razem z wynagrodzeniami i z liczbą pracujących. W latach dobrej koniunktury wskaźniki sięgały szesnastu procent rocznie.
Drugi powód to zwykła kumulacja. Waloryzacje nakładają się na siebie, więc po dwudziestu siedmiu latach nawet umiarkowane wzrosty dają wielokrotność kwoty wyjściowej. Kapitał ustalony w 1999 roku jest dziś wart ponad osiem razy więcej niż zapisano w decyzji.
Jest jeszcze zasada, o której warto wiedzieć: waloryzacja nie może obniżyć kapitału. Gdyby wskaźnik wypadł poniżej stu procent, przyjmuje się sto. Przez cały okres od 1999 roku ani razu do tego nie doszło — najniższy wskaźnik, za 2002 rok, wyniósł 101,90%.
Czego ta kwota nie oznacza
To nie jest Twoja emerytura ani nawet jej większość. Kapitał początkowy to jeden ze składników podstawy obliczenia świadczenia. Drugim są składki odprowadzone po 1998 roku, trzecim środki na subkoncie. Dopiero sumę tego wszystkiego dzieli się przez średnie dalsze trwanie życia, żeby otrzymać miesięczną emeryturę.
Dla orientacji: przy dzielniku rzędu 220 miesięcy milion złotych podstawy daje około czterech i pół tysiąca złotych miesięcznie. Ale to bardzo zgrubny rachunek — prawdziwy dzielnik zależy od Twojego wieku w miesiącu przejścia na emeryturę.
To też nie jest realny wzrost siły nabywczej. Osiem razy więcej złotych niż w 1999 roku nie znaczy osiem razy więcej dóbr. Ceny w tym czasie również poszły w górę, choć wolniej niż wynagrodzenia — i właśnie ta różnica jest tym, co waloryzacja realnie Ci daje.
Trzy najczęstsze nieporozumienia
„W decyzji mam mniejszą kwotę, więc kalkulator się myli." Kwota w decyzji jest ustalona na 1 stycznia 1999 r. i taka zostaje na zawsze — to punkt startowy, nie stan bieżący. Aktualną wartość widać w informacji o stanie konta w eZUS.
„Sąsiad ma tyle samo lat pracy, a wyższy kapitał." Liczy się nie staż sam w sobie, tylko relacja zarobków do przeciętnego wynagrodzenia, wiek i staż na koniec 1998 roku oraz to, czy udało się udowodnić zarobki, czy ZUS musiał przyjąć minimalne.
„Skoro kapitał urósł osiem razy, to emerytura też." Nie — kapitał początkowy to tylko część podstawy, a im później przechodzisz na emeryturę, tym większym dzielnikiem jest średnie dalsze trwanie życia.
Skąd wziąć kwotę do wpisania
Najpewniejszym źródłem jest decyzja o ustaleniu kapitału początkowego. Jeśli jej nie masz pod ręką, ta sama kwota widnieje w informacji o stanie konta ubezpieczonego — do pobrania po zalogowaniu do eZUS. Szukaj pozycji opisanej jako kapitał początkowy na 1 stycznia 1999 r., a nie kwoty zwaloryzowanej.
Jeśli decyzji nigdy nie było, kapitału po prostu jeszcze nie policzono. Wtedy zamiast tego kalkulatora przydatny będzie kalkulator liczący kapitał od zera na podstawie lat pracy i zarobków.
Co dalej
Jeśli kwota Cię zaskoczyła w drugą stronę — bo w decyzji brakuje lat pracy albo zarobków, których nie udało się wtedy udowodnić — możesz w każdej chwili złożyć wniosek o ponowne ustalenie kapitału początkowego. Nie ma na to terminu, można to zrobić nawet po przyznaniu emerytury.