Dlaczego to jest osobne pytanie
Opłacalność i odporność to dwie różne rzeczy i mogą wskazywać w przeciwne strony.
Zakup potrafi być tańszy przez dwadzieścia lat i jednocześnie przewrócić cię
w trzecim miesiącu bez pracy. Kalkulator progu tego nie widzi, bo patrzy na
majątek, a majątek w ścianach nie płaci rachunków.
Co dokładnie tu liczymy
Płynne środki to pieniądze, po które można sięgnąć w tym tygodniu.
Po stronie najmu jest to portfel, w który poszedł niewydany wkład własny wraz
z miesięczną różnicą w wydatkach. Po stronie zakupu — to, co zostało po
zapłaceniu wkładu i kosztów wejścia, czyli u większości ludzi nic.
Mieszkanie nie jest płynnym środkiem. Sprzedaż trwa miesiącami, a przy sprzedaży
z konieczności zwykle poniżej ceny. Dlatego wartość mieszkania nie wchodzi tu
do rachunku, choć w kalkulatorze progu wchodzi.
Miesiące wytrzymałości to płynne środki podzielone przez miesięczny koszt
samego mieszkania. Po stronie zakupu: rata, czynsz do wspólnoty, ubezpieczenie,
podatek od nieruchomości, odłożone remonty. Po stronie najmu: czynsz najmu
i ubezpieczenie najemcy.
Czego tu nie ma
Kosztów życia. Jedzenie, prąd, dojazdy, dzieci — to obciąża obie ścieżki
podobnie i dlatego zostało pominięte. Prawdziwa liczba miesięcy jest krótsza
niż obie liczby na tej stronie, po obu stronach.
Zasiłku dla bezrobotnych i odprawy. Zależą od stażu, sposobu rozwiązania
umowy i formy zatrudnienia. Jeśli je znasz, dopisz je do poduszki.
Wakacji kredytowych i ugody z bankiem. Bank wolałby, żebyś spłacał dalej,
niż przejmował mieszkanie, więc pole do rozmowy zwykle jest. Nie da się jednak
policzyć czegoś, co zależy od decyzji drugiej strony.
Co może zrobić najemca, czego nie może właściciel
Najemca wypowiada umowę i przeprowadza się do czegoś tańszego. Okres
wypowiedzenia to zwykle miesiąc lub trzy. Po tym czasie jego koszt mieszkania
spada do poziomu, na jaki go stać.
Właściciel nie ma jak obniżyć raty. Może sprzedać, ale to trwa i kosztuje;
może wynająć pokój albo całe mieszkanie i przenieść się taniej — i to jest
realna droga, tylko wymaga, żeby mieszkanie dało się wynająć za sensowne
pieniądze, a to nie zawsze prawda.
Co przemawia na korzyść właściciela
Rata jest z grubsza stała, a czynsz najmu rośnie — w tym rachunku o tyle,
ile ustawisz w kalkulatorze. Po kilkunastu latach właściciel płaci realnie
mniej, więc jego wytrzymałość rośnie, a najemcy nie.
Po latach spłacania właściciel ma w mieszkaniu kapitał, którego najemca
nie ma nigdzie. To nie są pieniądze na jutro, ale to nie jest też zero.
Jak z tego korzystać
Nie chodzi o to, żeby liczba miesięcy była duża. Chodzi o to, żeby ją znać
przed podpisaniem, a nie po. Jeśli po zakupie wychodzi mniej niż trzy miesiące,
to jest informacja, którą warto mieć — niezależnie od tego, jaki próg pokazuje
kalkulator na stronie głównej.
Wszystkie liczby liczy ten sam silnik co stronę główną — założenia,
wzory i źródła są opisane w metodologii.