Pytania · Dane w tym serwisie
Czy niskie C/Z znaczy, że spółka jest tania?
Niskie C/Z znaczy tylko tyle, że rynek płaci mało za każdego dolara rocznego zysku spółki. Powody bywają różne: kurczący się rynek, wygasający patent, zysk podbity zdarzeniem jednorazowym, którego nie będzie za rok. Poziomy są też nieporównywalne między branżami. Niskie C/Z to pytanie „dlaczego tak tanio", a nie odpowiedź.
Trzy powody, dla których bywa niskie
Rynek spodziewa się spadku zysków. To najczęstszy przypadek. Cena zawiera oczekiwania wobec przyszłości, a mianownik pokazuje przeszłość — więc gdy rynek sądzi, że zyski spadną, wskaźnik robi się niski jeszcze zanim to nastąpi.
Zysk był jednorazowo podbity. Sprzedaż spółki zależnej albo przeszacowanie inwestycji zwiększa zysk księgowy bez zmiany w biznesie. C/Z spada, wygląda atrakcyjnie, a w kolejnym roku wraca tam, gdzie było.
Branża ma z natury niskie wskaźniki. Banki, rafinerie i spółki cykliczne wyceniane są niżej niż producenci oprogramowania — i to nie jest okazja, tylko inny rodzaj biznesu.
Najkosztowniejsza pomyłka
Dotyczy spółek cyklicznych. Na szczycie cyklu ich zysk jest najwyższy w historii, więc C/Z — z zyskiem w mianowniku — spada najniżej.
Spółka wygląda wtedy najtaniej w chwili, gdy jest najdroższa, bo kupujesz zysk, którego za rok nie będzie. Odwrotnie na dnie cyklu: zysk znika, wskaźnik rośnie do absurdu albo przestaje istnieć, a to bywa moment, w którym spółka jest tania naprawdę.
Czego wskaźnik w ogóle nie widzi
Zadłużenia. Dwie spółki o identycznym C/Z mogą się różnić tym, że jedna nie ma długu, a druga tonie w zobowiązaniach — a właściciel akcji stoi w kolejce po wierzycielach.
Dlatego cena do zysku jest pierwszym pytaniem, nigdy ostatnim. Rozkład tego wskaźnika po sektorach opisujemy w osobnym tekście.
Jak z niego korzystać
Porównuj wewnątrz branży, nie w poprzek. Porównuj z historią tej samej spółki. I sprawdź, z czego zrobiony jest zysk w mianowniku — to najczęstszy sposób, w jaki ten wskaźnik kłamie, nie popełniając błędu.