Zyski ze sprzedaży akcji podlegają w Polsce podatkowi 19% — potocznie zwanemu podatkiem Belki — niezależnie od tego, gdzie spółka jest notowana. Rozlicza się je w zeznaniu PIT-38, do 30 kwietnia. Różnica między akcjami z warszawskiej giełdy a amerykańskimi nie leży w stawce, tylko w tym, kto liczy.
PIT-8C dostaniesz albo nie
Polskie biuro maklerskie przysyła PIT-8C: gotowe zestawienie przychodów i kosztów, które przepisujesz do zeznania. Jeśli inwestujesz przez polskiego brokera z dostępem do rynków zagranicznych, amerykańskie transakcje zwykle znajdą się w tym dokumencie.
Broker zagraniczny nie wystawia PIT-8C nigdy. Nie dlatego, że nie chce — nie podlega polskim przepisom o obowiązkach płatnika. Dostajesz od niego roczne zestawienie transakcji w dolarach i to wszystko; przełożenie tego na polskie zeznanie jest twoim zadaniem.
Konsekwencja bywa myląca: w usłudze Twój e-PIT twoja deklaracja będzie pusta. Nie znaczy to, że nie masz nic do rozliczenia — znaczy, że system nie ma skąd wziąć danych.
Jak się to liczy
Przychodem jest kwota uzyskana ze sprzedaży, kosztem — cena zakupu powiększona o prowizje maklerskie. Opodatkowana jest różnica, a nie to, ile pieniędzy wypłaciłeś z rachunku. Sam fakt, że środki zostały u brokera, niczego nie odracza.
Każdą transakcję przelicza się na złote osobno, po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień jej zawarcia. Zakup po kursie z dnia zakupu, sprzedaż po kursie z dnia sprzedaży. Robi to różnicę większą, niż się wydaje — piszemy o tym w osobnym tekście.
Nie wolno wpisać wyniku podanego przez brokera. Zagraniczne zestawienie liczy zysk w dolarach, według własnej metodyki i często według innej kolejności zbywania papierów niż ta, którą przewidują polskie przepisy. To jeden z najczęstszych powodów korekt zeznania.
Strata też się liczy
Stratę ze sprzedaży papierów wartościowych rozlicza się z zyskami z tego samego źródła przez pięć kolejnych lat. Jeśli w tym roku sprzedałeś ze stratą, wykazujesz ją w zeznaniu, nawet gdy nie masz z czego zapłacić podatku — inaczej w przyszłości nie będzie czego odliczyć.
Jest jednak granica, o którą łatwo się potknąć: straty ze sprzedaży akcji nie pomniejszają podatku od dywidend. To dwa różne strumienie w tym samym formularzu i nie mieszają się ze sobą. Można mieć w jednym roku stratę na sprzedaży i jednocześnie podatek do dopłaty od dywidend.
Trzy pomyłki, które kosztują
Pominięcie prowizji. Są kosztem uzyskania przychodu i realnie obniżają podatek. Przy aktywnym handlu to nie są grosze.
Rozliczenie tylko jednego rachunku. Zeznanie obejmuje wszystkie, także ten założony na próbę i zapomniany.
Uznanie, że brak wypłaty środków zwalnia z podatku. Nie zwalnia. Zobowiązanie powstaje w momencie sprzedaży, nie przelewu.
Zastrzeżenie
Tekst ma charakter edukacyjny i nie jest poradą podatkową. Opisujemy zasadę ogólną dla osoby fizycznej, polskiego rezydenta podatkowego, inwestującej poza działalnością gospodarczą. Konta IKE i IKZE, opcje i kontrakty, dochody z kilku państw naraz oraz zmiana rezydencji w trakcie roku rządzą się osobnymi regułami. Przy realnych kwotach potwierdź stan prawny u doradcy podatkowego.