Przejdź do treści
Finanse odczarowane Ceny odczarowane

Analizy paliw · 21 lat notowań

Dlaczego diesel jest droższy od benzyny

Litr oleju napędowego kosztuje w Polsce 109,9% ceny benzyny 95, choć jeszcze w 2005 roku było to 92,3%. Przyczyną nie są wyższe podatki: obciążenie fiskalne oleju napędowego jest niższe niż benzyny (dane Oil Bulletin Komisji Europejskiej, stan na 2026-08-10).

Odwrócenie

Kiedy olej napędowy stał się droższy od benzyny

Wskaźnik pokazuje, ile kosztuje litr oleju napędowego, gdy benzyna kosztuje sto. W 2005 wynosił 92,3, dziś 109,9 — czyli olej napędowy jest droższy o 9,9%.

benzyna = 10090100110120olej napędowy droższyolej napędowy tańszydiesel drożeje ponad benzynę w 2019diesel znów tańszy w 2021diesel drożeje ponad benzynę w 202220052008201120142017202020232026
Cena oleju napędowego w odniesieniu do benzyny 95. Wartość 100 oznacza, że oba paliwa kosztują tyle samo. Dziś wskaźnik wynosi 109,9, czyli olej napędowy jest droższy o 9,9%.

Z czego wynika

Ile z ceny obu paliw stanowi podatek, a ile samo paliwo

udział w cenie0%25%50%75%100%paliwo: 4,11 zł/l (56%)56%akcyza i opłaty: 1,82 zł/l (25%)25%VAT: 1,36 zł/l (19%)19%benzyna 957,29 zł/lpaliwo: 4,82 zł/l (60%)60%akcyza i opłaty: 1,69 zł/l (21%)21%VAT: 1,50 zł/l (19%)19%olej napędowy8,01 zł/lpaliwoakcyzaVATopłaty
Cena litra rozbita na składniki, stan na 2026-08-10. Akcyza jest kwotowa — tyle samo złotych od litra niezależnie od ceny ropy. VAT jest procentowy i nalicza się od kwoty zawierającej już akcyzę i opłaty, więc państwo pobiera podatek także od podatku. Opłaty to paliwowa i emisyjna.

Olej napędowy jest droższy mimo niższego podatku

Obciążenie fiskalne oleju napędowego jest o 0,01 zł wyższe niż benzyny — akcyza jest niższa, choć opłata paliwowa wyższa. Mimo to litr kosztuje więcej, bo samo paliwo jest droższe o 0,71 zł.

To odwraca potoczne wytłumaczenie. Różnica nie bierze się z podatków, tylko z rynku: rafinerie produkują z baryłki więcej benzyny niż oleju napędowego, a Europa zużywa odwrotnie — więcej oleju. Niedobór podbija cenę.

Kontekst

Dlaczego rafineria nie może wyprodukować więcej oleju napędowego

Z jednej baryłki ropy powstaje stała mniej więcej proporcja produktów — benzyny, oleju napędowego, nafty lotniczej, olejów ciężkich. Rafineria może tę proporcję przesuwać, ale w wąskich granicach i dużym kosztem.

Europa zużywa więcej oleju napędowego niż benzyny, bo od lat dziewięćdziesiątych premiowała diesle podatkowo — właśnie niższą akcyzą. Powstał trwały niedobór po stronie produktu, którego zużywamy najwięcej, i nadmiar benzyny, którą eksportujemy.

Polityka podatkowa zadziałała, tylko nie tam, gdzie chciano

Niższa akcyza na olej napędowy miała go potanić. Skłoniła jednak kierowców do kupowania diesli, co podniosło popyt na paliwo, którego rafinerie nie mogą dowolnie dowieźć. Cena samego produktu wzrosła bardziej, niż wyniosła oszczędność na podatku.

Skąd pochodzą dane na tej stronie

Wszystkie liczby na tej stronie pochodzą z publicznie dostępnych rejestrów i można je sprawdzić u źródła. Poniżej podajemy wydawcę, sposób dostępu, warunki wykorzystania oraz liczebność zbioru, na którym liczone są przedstawione wartości.

Weekly Oil Bulletin

Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Energii

Cotygodniowe ceny paliw zgłaszane przez państwa członkowskie, publikowane w dwóch wariantach: z podatkami i bez podatków.

Dostęp: arkusz kalkulacyjny, bezpłatnie · energy.ec.europa.eu/data-and-analysis/weekly-o

Ponowne wykorzystanie dokumentów Komisji Europejskiej jest dozwolone na podstawie decyzji 2011/833/UE, pod warunkiem podania źródła.

Liczebność zbioru

  • 1079 tygodni z ceną obu paliw
  • okres 2005–2026
  • ceny detaliczne w Polsce, przeliczone na złote kursem z tego samego źródła
  • podatki rozbite na akcyzę z opłatami oraz VAT

Dane aktualne na dzień 2026-08-10. Opis metody liczenia znajduje się na stronie Skąd te liczby.

Czytaj dalej

Pozostałe analizy

nieruchomości

Ceny realne

Ile ze wzrostu cen mieszkań to inflacja, a ile realny wzrost?

energia

Prąd i gaz w Unii

Ile kosztuje kilowatogodzina w każdym kraju Unii?

Węgry: 0,1%WęgryPolska: 0,3%PolskaIrlandia: 0,4%Irlandia

energia

Rachunek za gaz

Ile z rachunku to gaz, a ile opłaty stałe?

paliwo gazowe: 9,2%paliwo gazoweabonament: 13,3%abonamentdystrybucja …: 10,8%dystrybucja …

nieruchomości

Metraż mieszkań

Czy deweloperzy budują coraz mniejsze mieszkania?

nieruchomości

Nowe kontra używane

Ile dopłacasz za mieszkanie od dewelopera?

w powiecie: 6,7%w powieciena transakcję: 1,8%na transakcjęzbiorczo: 27,6%zbiorczo

paliwa

Ile pracy kosztuje pełny bak

Ile godzin trzeba pracować na pięćdziesiąt litrów benzyny?

najkrócej: 5,1%najkrócejmediana: 7,3%mediananajdłużej: 8,9%najdłużej

paliwa

Paliwo a inflacja

Czy paliwo drożeje, czy tylko pieniądz tanieje?

paliwa

Sezonowość

Czy paliwo naprawdę drożeje przed wakacjami?

styczeń: 95,6luty: 96,1marzec: 98,0kwiecień: 99,6maj: 100,9czerwiec: 102,5lipiec: 103,2sierpień: 102,4wrzesień: 101,3październik: 100,4listopad: 99,9grudzień: 98,9styczegru

paliwa

Podatki w Unii

Ile z ceny litra zabiera państwo w każdym kraju Unii?

Holandia: 0,8%HolandiaPolska: 0,4%PolskaSzwecja: 0,1%Szwecja

paliwa

Efekt tarcz podatkowych

Ile z obniżki podatku trafiło do kierowcy?

tarcza: 83,0%tarczakoniec t.: 22,8%koniec t.CPN: 95,9%CPN

paliwa

Reakcja na ceny ropy

Jak szybko stacje reagują na zmiany na rynku światowym?

1 tyg.: 35,1%1 tyg.2 tyg.: 60,9%2 tyg.3 tyg.: 76,8%3 tyg.

paliwa

Asymetria w Unii

Czy polskie stacje zachowują się inaczej niż reszta Unii?

Wielka Bryt: -14,9%Wielka BrytPolska: 11,6%PolskaDania: 32,0%Dania