Przejdź do treści
Finanse odczarowane Ceny odczarowane

Analizy

Czy nieruchomości naprawdę drożeją

Cena metra wzrosła dwukrotnie — ale ile z tego to realny wzrost, a ile spadek wartości pieniądza? I czy dom jest tańszy od mieszkania, skoro metr gruntu kosztuje ułamek metra lokalu?

Inflacja

Ile ze wzrostu cen mieszkań to inflacja, a ile realny wzrost

Od 2005 do 2025 metr mieszkania podrożał 9,2-krotnie — tyle wynika z kwot zapisanych w aktach notarialnych. Ale złotówka z 2005 roku miała inną siłę nabywczą niż dzisiejsza. Po odjęciu inflacji zostaje wzrost 4,7-krotny.

wskaźnik, 2005 = 1002004006008002005200820112014201720202023cena w złotówkach (918)po odjęciu inflacji (473)
Obie linie startują od 100 w 2005 roku, więc pokazują WZROST, nie poziom cen. Górna: cena mieszkania w złotówkach — wzrosła do 918, czyli 9,2-krotnie. Dolna: ta sama cena po odjęciu inflacji — 473, czyli 4,7-krotnie. Zacieniony odstęp między liniami to inflacja: tyle ze wzrostu ceny wynikało ze spadku wartości pieniądza, a nie z podrożenia mieszkania.

Obie linie zaczynają od stu, więc pokazują wzrost, a nie poziom cen. Rozchodzą się w miarę narastania inflacji — zacieniony odstęp między nimi to właśnie ona. Innymi słowy: 48% wzrostu cen to spadek wartości pieniądza, a nie podrożenie mieszkań.

Odjęliśmy wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych — ten sam, którym GUS mierzy inflację. Dolna linia mówi więc, o ile mieszkania podrożały względem wszystkiego innego.

Tempo

Który rynek rósł najszybciej

Cen w złotówkach nie da się porównać między rynkami — metr mieszkania kosztuje kilka tysięcy, metr gruntu kilkaset. Dlatego każdy szereg sprowadzamy do stu: teraz widać nie poziom cen, tylko tempo. Wskaźnik 200 oznacza podwojenie, 300 potrojenie.

Każda linia zaczyna się tam, gdzie ma dane — mieszkania i domy od 2005 roku, działki później. Kropka na wysokości stu pokazuje ten początek. Dzięki temu nie tracimy dwudziestu lat historii tylko dlatego, że jeden rynek zaczyna się w połowie okresu.

Jak to liczymy, żeby nie skłamać

Powiaty zaczynały raportować w różnych latach. Gdyby porównać po prostu medianę z 2003 roku z medianą z dziś, mierzylibyśmy po części zmianę składu raportujących, a nie cen — i wzrost wyszedłby kilkukrotnie za wysoki.

Dlatego liczymy wskaźnik łańcuchowy: dla każdej pary kolejnych lat bierzemy zmianę tylko w powiatach obecnych w obu, a potem mnożymy te zmiany przez siebie. Każde ogniwo porównuje to samo z tym samym, a wejście nowego powiatu nie tworzy sztucznego skoku.

wskaźnik, początek każdego szeregu = 10010020030040050020052008201120142017202020232026mieszkania 546domy 434działki 191garaże 143mieszkania: dane od 2005garaże: dane od 2023domy: dane od 2005działki: dane od 2015
Tempo wzrostu cen na pięciu rynkach, dane 2005–2026. Każdy szereg zaczyna się tam, gdzie ma dane, i od swojego pierwszego roku równa się 100 (mieszkania od 2005; domy od 2005; działki od 2015; garaże od 2023), więc porównujemy TEMPO zmian, nie poziom cen. Najszybciej rosło: mieszkania — wskaźnik 546. Najwolniej: garaże — 143. Wartość 200 oznacza podwojenie, 300 potrojenie. Wskaźnik łańcuchowy: każda zmiana roczna liczona tylko na powiatach obecnych w obu latach, żeby wejście nowego powiatu nie tworzyło sztucznego skoku.

Rynki

Metr metrowi nierówny

Metr mieszkania i metr działki to nie ta sama jednostka. Pierwszy mierzy powierzchnię użytkową lokalu, drugi — kawałek gruntu. Ten wykres pokazuje, ile metrów jednego kupisz za cenę metra drugiego.

działki63,6×134 zł/m²garaże3,2×2 702 zł/m²lokale użytkowe1,0×8 677 zł/m²
Ile metrów innego rynku kosztuje tyle, co metr mieszkania, dane za 2026. Za cenę metra mieszkania kupisz 63,6 metra działki. Wszystkie liczby z tego samego rejestru, więc porównanie jest wewnętrznie spójne.

Stąd bierze się paradoks, który myli wielu kupujących: dom na działce bywa tańszy niż mieszkanie o tej samej powierzchni użytkowej — bo w cenie mieszkania płaci się także za lokalizację i za udział w gruncie, którego nie widać.

Dostępność

Ile lat pracy kosztuje mieszkanie

Cena mieszkania 50 m² podzielona przez roczną medianę wynagrodzeń w tym samym powiecie. W połowie powiatów, ważonych liczbą mieszkańców, wychodzi 4.2 roku.

Ta liczba jest niższa, niż się spodziewasz

W mediach mówi się o ośmiu czy dziesięciu latach. Różnica bierze się z trzech rzeczy: liczymy od pensji brutto (a nie od tego, co zostaje na rękę), od mediany wynagrodzeń w powiecie (a nie od średniej krajowej) i od cen w całym powiecie (a nie w centrum miasta).

Każde z tych trzech założeń da się obronić, ale razem dają obraz wyraźnie łagodniejszy niż potoczny. Traktuj tę liczbę jako dolne oszacowanie, nie jako pełną odpowiedź.

Wskaźnik ma jeszcze jedno ograniczenie: mediana wynagrodzeń jest w GUS dostępna dopiero od 2023 roku, więc nie da się pokazać, czy dostępność mieszkań poprawia się, czy pogarsza.

Skąd pochodzą dane na tej stronie

Wszystkie liczby na tej stronie pochodzą z publicznie dostępnych rejestrów i można je sprawdzić u źródła. Poniżej podajemy wydawcę, sposób dostępu, warunki wykorzystania oraz liczebność zbioru, na którym liczone są przedstawione wartości.

Rejestr Cen Nieruchomości (RCN)

Główny Urząd Geodezji i Kartografii

Rejestr prowadzony przez starostwa powiatowe, do którego trafia każdy akt notarialny sprzedaży nieruchomości. Notariusz ma ustawowy obowiązek przekazania wypisu.

Dostęp: usługa sieciowa WFS, bezpłatnie · mapy.geoportal.gov.pl/wss/service/rcn

Dane z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, udostępniane nieodpłatnie na podstawie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Bank Danych Lokalnych

Główny Urząd Statystyczny

Dane o ludności, wynagrodzeniach i cenach w podziale terytorialnym.

Dostęp: interfejs programistyczny (API), bezpłatnie · bdl.stat.gov.pl

Dane publiczne GUS, do wykorzystania z podaniem źródła.

Liczebność zbioru

  • 2 104 247 aktów notarialnych
  • 378 powiatów
  • wskaźnik cen liczony metodą łańcuchową
  • deflator: wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS

Dane aktualne na dzień 2025. Opis metody liczenia znajduje się na stronie Skąd te liczby.

Czytaj dalej

Pozostałe analizy

energia

Prąd i gaz w Unii

Ile kosztuje kilowatogodzina w każdym kraju Unii?

Węgry: 0,1%WęgryPolska: 0,3%PolskaIrlandia: 0,4%Irlandia

energia

Rachunek za gaz

Ile z rachunku to gaz, a ile opłaty stałe?

paliwo gazowe: 9,2%paliwo gazoweabonament: 13,3%abonamentdystrybucja …: 10,8%dystrybucja …

nieruchomości

Metraż mieszkań

Czy deweloperzy budują coraz mniejsze mieszkania?

nieruchomości

Nowe kontra używane

Ile dopłacasz za mieszkanie od dewelopera?

w powiecie: 6,7%w powieciena transakcję: 1,8%na transakcjęzbiorczo: 27,6%zbiorczo

paliwa

Ile pracy kosztuje pełny bak

Ile godzin trzeba pracować na pięćdziesiąt litrów benzyny?

najkrócej: 5,1%najkrócejmediana: 7,3%mediananajdłużej: 8,9%najdłużej

paliwa

Paliwo a inflacja

Czy paliwo drożeje, czy tylko pieniądz tanieje?

paliwa

Sezonowość

Czy paliwo naprawdę drożeje przed wakacjami?

styczeń: 95,6luty: 96,1marzec: 98,0kwiecień: 99,6maj: 100,9czerwiec: 102,5lipiec: 103,2sierpień: 102,4wrzesień: 101,3październik: 100,4listopad: 99,9grudzień: 98,9styczegru

paliwa

Diesel kontra benzyna

Dlaczego olej napędowy jest droższy mimo niższego podatku?

paliwa

Podatki w Unii

Ile z ceny litra zabiera państwo w każdym kraju Unii?

Holandia: 0,8%HolandiaPolska: 0,4%PolskaSzwecja: 0,1%Szwecja

paliwa

Efekt tarcz podatkowych

Ile z obniżki podatku trafiło do kierowcy?

tarcza: 83,0%tarczakoniec t.: 22,8%koniec t.CPN: 95,9%CPN

paliwa

Reakcja na ceny ropy

Jak szybko stacje reagują na zmiany na rynku światowym?

1 tyg.: 35,1%1 tyg.2 tyg.: 60,9%2 tyg.3 tyg.: 76,8%3 tyg.

paliwa

Asymetria w Unii

Czy polskie stacje zachowują się inaczej niż reszta Unii?

Wielka Bryt: -14,9%Wielka BrytPolska: 11,6%PolskaDania: 32,0%Dania