najsilniejszy związek przy opóźnieniu

1tyg.

współczynnik korelacji 0,41

gdy ropa drożeje

104%

przechodzi na cenę po 6 tygodniach · 434 przypadków

gdy ropa tanieje

85%

przechodzi na cenę po 6 tygodniach · 390 przypadków

Podwyżki ropy trafiają do ceny paliwa w większym stopniu niż obniżki

Gdy ropa drożeje, po 6 tygodniach w cenie paliwa znajduje się 104% tej zmiany. Gdy tanieje — 85%. Różnica to 19 punktów procentowych.

To układ opisany w literaturze ekonomicznej jako rockets and feathers: ceny lecą w górę jak rakieta, a opadają jak pióro. Tłumaczy się go zwykle tym, że kierowca szuka tańszej stacji przy podwyżkach, ale nie sprawdza cen, gdy te spadają — więc presja konkurencji działa tylko w jedną stronę.

Opóźnienie

Po ilu tygodniach zmiana ceny ropy widać na stacji

Dla każdego opóźnienia liczymy siłę związku między tygodniową zmianą ceny ropy a tygodniową zmianą ceny paliwa. Im wyższa wartość, tym mocniejszy związek.

Siła związku przy różnym opóźnieniu. Najwyżej 1 tydzień — 41,2%. Najniżej z pokazanych 5 tygodni — 8,8%.

opóźnienie	siła związku
ten sam tydzień	0,40
1 tydzień	0,41	← najsilniejszy
2 tygodnie	0,26
3 tygodnie	0,19
4 tygodnie	0,09
5 tygodni	0,09
6 tygodni	0,14

Współczynnik przyjmuje wartości od minus jeden do plus jeden. Zero oznacza brak związku, jeden — że zmiany idą idealnie razem.

Asymetria

Czy podwyżki ropy przenoszą się na ceny pełniej niż obniżki

Tygodnie dzielimy na te, w których ropa podrożała, i te, w których staniała. Dla każdej grupy liczymy, jaka część zmiany ceny ropy znalazła się w cenie paliwa po jednym, dwóch i kolejnych tygodniach. Kolumna „różnica” jest tu najważniejsza: jeśli maleje wraz z upływem tygodni, chodzi o samo opóźnienie. Jeśli się utrzymuje — o trwałą różnicę.

Ile ze zmiany ceny ropy znajduje się w cenie paliwa, osobno dla tygodni ze wzrostem i ze spadkiem notowań. Zacieniony obszar to różnica między nimi: po tygodniu 6 punktów, po 6 tygodniach 19 punktów. Nie zamyka się, więc nie chodzi o samo opóźnienie: część obniżki nie wraca do kierowcy wcale.

tygodni po zmianie	ropa drożeje	ropa tanieje	różnica
1	35%	29%	6 pkt
2	61%	47%	13 pkt
3	77%	60%	16 pkt
4	90%	71%	19 pkt
5	98%	79%	19 pkt
6	104%	85%	19 pkt

Czy dziewiętnaście punktów to dużo? Bez porównania nie wiadomo. Tę samą metodę zastosowaliśmy do wszystkich krajów Unii — wynik na stronie Czy polskie stacje zachowują się inaczej niż reszta Unii.

Wartości liczymy tak, że zmianę ceny ropy i zmianę ceny paliwa sumujemy przez ten sam okres. Sto procent oznacza, że cała zmiana ceny surowca znalazła się w cenie paliwa. Wynik powyżej stu byłby sygnałem, że w cenie jest coś jeszcze poza ropą — na przykład rosnące koszty rafinacji albo marża.

Jak to liczymy

Dlaczego porównujemy cenę bez podatku

Zmienną, którą obserwujemy, jest cena paliwa bez podatku. Podatki zmieniają się decyzjami rządu, więc zostawienie ich w cenie wprowadzałoby ruchy niemające nic wspólnego z rynkiem ropy — na przykład skok przy zakończeniu tarczy antyinflacyjnej.

Cenę ropy przeliczamy na złote za litr. Baryłka to 158,987 litra, a notowania są w dolarach, więc używamy kursu Narodowego Banku Polskiego z tego samego dnia. Bez tego przeliczenia porównywalibyśmy dolary za baryłkę ze złotymi za litr.

Do każdego tygodnia Oil Bulletin bierzemy średnią z siedmiu dni go poprzedzających. Notowania z dni późniejszych nie mogły wpłynąć na cenę ogłoszoną wcześniej.

Czego ta analiza nie rozstrzyga

Ropa to nie jedyny składnik ceny paliwa. Dochodzą koszty rafinacji, transportu, magazynowania i marże na kilku poziomach. Przeniesienie poniżej stu procent nie musi więc oznaczać, że ktoś zatrzymał różnicę — część mogła zostać pochłonięta przez inne koszty.

Mierzymy też związek statystyczny, a nie przyczynę. Silna korelacja przy danym opóźnieniu mówi, że zmiany idą razem — nie dowodzi, że jedna wywołuje drugą.

Skąd pochodzą dane na tej stronie

Wszystkie liczby na tej stronie pochodzą z publicznie dostępnych rejestrów i można je sprawdzić u źródła. Poniżej podajemy wydawcę, sposób dostępu, warunki wykorzystania oraz liczebność zbioru, na którym liczone są przedstawione wartości.

Weekly Oil Bulletin

Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Energii

Cotygodniowe ceny paliw zgłaszane przez państwa członkowskie, publikowane w dwóch wariantach: z podatkami i bez podatków.

Dostęp: arkusz kalkulacyjny, bezpłatnie · energy.ec.europa.eu/data-and-analysis/weekly-o

Ponowne wykorzystanie dokumentów Komisji Europejskiej jest dozwolone na podstawie decyzji 2011/833/UE, pod warunkiem podania źródła.

Liczebność zbioru

1078 tygodni z porównaniem obu szeregów
okres 2005-01-03 — 2026-08-10
434 tygodni ze wzrostem ceny ropy
390 tygodni ze spadkiem
Brent: notowania dzienne z FRED (dane U.S. Energy Information Administration, domena publiczna)
kurs USD/PLN: Narodowy Bank Polski

Dane aktualne na dzień 2026-08-10. Opis metody liczenia znajduje się na stronie Skąd te liczby.

Czytaj dalej

Pozostałe analizy

nieruchomości

Jak szybko stacje reagują na zmiany ceny ropy

Po ilu tygodniach zmiana ceny ropy widać na stacji

Czy podwyżki ropy przenoszą się na ceny pełniej niż obniżki

Dlaczego porównujemy cenę bez podatku

Skąd pochodzą dane na tej stronie

Liczebność zbioru

Pozostałe analizy

Ceny realne

Prąd i gaz w Unii

Rachunek za gaz

Metraż mieszkań

Nowe kontra używane

Ile pracy kosztuje pełny bak

Paliwo a inflacja

Sezonowość

Diesel kontra benzyna

Podatki w Unii

Efekt tarcz podatkowych

Asymetria w Unii