Przejdź do treści
Emerytura: kapitał początkowy

Ile jest wart rok studiów, wojska i opieki nad dzieckiem

Rok studiów wyższych sprzed 1999 roku liczy się w kapitale początkowym po 0,7% podstawy, a rok pracy albo służby wojskowej po 1,3% (art. 53 ust. 1 w związku z art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Dla kobiety urodzonej w maju 1960 roku, z 15 latami pracy przed 1999 rokiem i zarobkami na poziomie średniej krajowej, rok pracy jest dziś wart 36 415,85 zł, a rok studiów 24 154,42 zł, czyli 66% tej kwoty.

Ile daje jeden rok

Wszystkie liczby dotyczą tego samego przykładu: kobiety urodzonej w maju 1960 roku, z 15 latami pracy przed 1999 rokiem i zarobkami na poziomie średniej krajowej. Emeryturę miesięczną liczymy przy dzisiejszej wartości kapitału i dzielniku dla 60 lat z tablicy GUS.

OkresW kapitale na 1.01.1999Dziś, po waloryzacjachEmerytura miesięcznie
Rok pracy albo służby wojskowej
składkowy, 1,3% podstawy
+4 549,93 zł+36 415,85 zł+135,43 zł
Rok opieki nad dzieckiem, w tym urlopu wychowawczego
1,3% podstawy, bez limitu
+4 547,84 zł+36 399,16 zł+135,36 zł
Rok studiów wyższych
nieskładkowy, 0,7% podstawy, limit 1/3
+3 017,96 zł+24 154,42 zł+89,83 zł

W tym przykładzie rok studiów jest wart więcej, niż sugeruje sam stosunek 0,7% do 1,3%, bo każdy uwzględniony rok — składkowy czy nieskładkowy — wydłuża też staż we współczynniku, od którego zależy część socjalna kapitału. Gdy ten współczynnik osiągnął już 100%, dłuższy staż niczego w nim nie zmienia i zostaje sam stosunek stawek.

Studia mogą nie wejść w całości

Okresy nieskładkowe — studia, zasiłki chorobowe — liczą się najwyżej do jednej trzeciej okresów składkowych. Przy 15 latach pracy pięcioletnie studia wchodzą w całości i są dziś warte 117 895,63 zł. Przy 10 latach pracy limit wynosi 40 miesięcy, więc z 60 miesięcy studiów wchodzi tylko 40, a ich wartość spada do 82 015,04 zł.

Ta obcięta część może wrócić. Limit powyżej dotyczy kapitału ustalonego na 1 stycznia 1999 r., czyli tego z decyzji ZUS. Przy ustalaniu emerytury ZUS przelicza kapitał jeszcze raz i limit dla studiów liczy wtedy od wszystkich okresów składkowych udowodnionych do dnia złożenia wniosku o emeryturę — także tych po 1998 roku (art. 185a ustawy). Kto po 1998 roku dalej pracował, zwykle odzyska w ten sposób obciętą część studiów.

Studia liczą się tylko wtedy, gdy zostały ukończone, i w wymiarze przewidzianym programem. Potwierdza to dyplom albo zaświadczenie z uczelni.

Opieka nad dzieckiem liczy się jak praca

Urlop wychowawczy, urlopy bezpłatne udzielone na opiekę nad dzieckiem i okresy niewykonywania pracy z tego powodu (art. 7 pkt 5 ustawy) liczą się w kapitale początkowym po 1,3% podstawy — tak samo jak okresy składkowe — i bez limitu jednej trzeciej. Obowiązują natomiast granice samego okresu: przy dziecku do 4 lat do 3 lat na każde dziecko i łącznie do 6 lat, a przy dziecku z prawem do zasiłku pielęgnacyjnego dodatkowo do 3 lat na każde dziecko.

Decyzje sprzed maja 2015 roku. Stawkę 1,3% dla opieki nad dzieckiem wprowadził art. 174 ust. 2a, obowiązujący od 1 maja 2015 r. Wcześniej te okresy liczono po 0,7%. Jeżeli kapitał początkowy ustalono Ci wcześniej, a w decyzji jest opieka nad dzieckiem, sprawdź, czy nie warto wystąpić o ponowne ustalenie kapitału.

Policz dla swojego stażu

Wynik zależy od Twojego wieku w 1998 roku, stażu i zarobków, dlatego liczby dla innej osoby mogą się wyraźnie różnić od przykładu powyżej.

Płeć
Twój staż przed 1999 rokiem — bez okresu, o który pytasz niżej
Okresy składkowe: praca, służba wojskowa
Okresy nieskładkowe: studia, zasiłki chorobowe
Opieka nad dzieckiem, w tym urlop wychowawczy

Stosunek Twoich zarobków do przeciętnego wynagrodzenia w latach, z których liczy się podstawa. Jeśli masz decyzję ZUS, weź go z niej. Jeśli nie — 100 oznacza zarobki równe średniej krajowej.

Co chcesz dodać
Ile dodać

Wojsko

Czynna służba wojskowa jest okresem składkowym, więc w kapitale liczy się tak samo jak rok pracy. Dowodem jest zwykle książeczka wojskowa.

Jeżeli masz już decyzję o kapitale początkowym, a któregoś z tych okresów w niej nie uwzględniono, możesz złożyć wniosek o ponowne ustalenie kapitału — razem z dokumentem, który go potwierdza.

Następne pytaniePraca za granicą, gospodarstwo rolne — co jeszcze się liczy?