Ponowne ustalenie kapitału początkowego
ZUS ustala kapitał początkowy ponownie, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji przedłożysz nowe dowody albo ujawnione zostaną okoliczności istniejące przed jej wydaniem, które wpływają na wysokość kapitału (art. 175 ust. 4 w związku z art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Ustawa nie wyznacza na taki wniosek terminu, a ZUS przyjmuje go także po przyznaniu emerytury.
Kiedy to się opłaca
Nowy dokument podnosi kapitał, jeżeli dodaje coś, czego w decyzji nie ma:
- świadectwo pracy albo inny dowód zatrudnienia za okres, którego ZUS nie uwzględnił — dochodzą okresy składkowe i dłuższy staż,
- zaświadczenie o zarobkach za rok, za który przyjęto wynagrodzenie minimalne — ale tylko jeśli ten rok należy do lat, z których liczy się podstawa, albo pozwala wybrać korzystniejsze lata,
- dowód okresu nieskładkowego — dyplom ukończenia studiów, książeczka wojskowa, dokumenty urlopu wychowawczego.
Gdy decyzja jest starsza niż zmiany przepisów
Zasady liczenia kapitału zmieniały się na korzyść ubezpieczonych. Dwie zmiany dotyczą opieki nad dzieckiem, w tym urlopu wychowawczego:
- od 1 lipca 2004 r. okresów opieki nad dzieckiem nie ogranicza się już do jednej trzeciej okresów składkowych — ZUS wymienia to jako powód do ponownego ustalenia kapitału obliczonego wcześniej,
- od 1 maja 2015 r. okresy opieki nad dzieckiem liczy się po 1,3% podstawy, a nie po 0,7% (art. 174 ust. 2a).
Jeżeli Twoja decyzja pochodzi sprzed tych dat, a jest w niej opieka nad dzieckiem, wniosek o ponowne ustalenie może podnieść kapitał nawet bez nowych dokumentów — ZUS wprost wskazuje, że osoby z kapitałem ustalonym z uwzględnieniem opieki nad dzieckiem mogą o to wystąpić. Kalkulator poniżej pokazuje różnicę między stawkami: wpisz swój staż bez opieki, a okres opieki jako okres dodawany.
Studiów obciętych limitem jednej trzeciej nie trzeba odzyskiwać wnioskiem: przy ustalaniu emerytury ZUS przelicza kapitał i liczy ten limit od okresów składkowych udowodnionych do dnia złożenia wniosku o emeryturę, także tych po 1998 roku (art. 185a).
Policz, o ile wzrośnie kapitał
Stosunek Twoich zarobków do przeciętnego wynagrodzenia w latach, z których liczy się podstawa. Jeśli masz decyzję ZUS, weź go z niej. Jeśli nie — 100 oznacza zarobki równe średniej krajowej.
O tyle wzrośnie Twój kapitał początkowy — w dzisiejszej wartości
To obliczenie odtworzysz pod adresem:
| Przed | Po |
|---|
Jak złożyć wniosek
Formularz wniosku o ponowne ustalenie kapitału początkowego pobierzesz ze strony ZUS albo złożysz elektronicznie przez eZUS. Dołącz do niego:
- informację o okresach składkowych i nieskładkowych, których dotychczas nie uwzględniono,
- dokumenty potwierdzające te okresy — pracy, działalności, służby wojskowej, zasiłku dla bezrobotnych, urlopu wychowawczego albo nauki w szkole wyższej przed 1 stycznia 1999 r.,
- dokumenty potwierdzające zarobki sprzed 1999 roku.
Wniosek można wycofać do chwili, gdy decyzja stanie się prawomocna. Poradnik o dokumentach opisuje, gdzie ich szukać, gdy zakład pracy już nie istnieje.